FAQ

Groene stroom

Wat is groene stroom volgens Greenpeace?

Groene stroom is elektriciteit die geproduceerd wordt op basis van hernieuwbare energiebronnen, zo luidt de klassieke definitie. Dit sluit de productie van elektriciteit op basis van fossiele brandstoffen en kernenergie uit. Om echt groen te zijn, moet hernieuwbare energie echter ook duurzaam gebruikt worden. Een voorbeeld: bomen die gebruikt worden voor de productie van houtpellets kunnen opnieuw aangeplant worden, maar dat maakt het gebruik ervan nog niet duurzaam (zie hierover meer verder in deze FAQ). Andere energiebronnen zoals aardgas zijn dan weer niet hernieuwbaar, maar zijn op dit moment wel nodig om te kunnen omschakelen naar een toekomst op basis van hernieuwbare energie. Deze bronnen krijgen een neutrale score in ons klassement.

Ik heb een contract voor groene stroom afgesloten. Is de elektriciteit uit mijn stopcontact dan groen?

De elektriciteit die uit het stopcontact komt is voor iedereen dezelfde, ongeacht het contract of de leverancier. Alle producenten plaatsen hun elektriciteit namelijk op hetzelfde net. In 2016 was ruim 10% van de in België geproduceerde elektriciteit afkomstig van wind- en zonne-energie.

Mijn leverancier biedt een contract “100% groene stroom” aan. Hoe zeker ben ik dat dit ook echt hernieuwbare energie is?

Het kan als een cliché klinken, maar de vlag dekt ook hier niet altijd de lading. Dankzij garanties van oorsprong (GOs) kan een leverancier immers op goedkope manier nucleaire of fossiele elektriciteit ‘groenwassen’ en aanbieden als 100% groene stroom, zonder dat dit ook maar één extra zonnepaneel of windmolen oplevert. Deze GOs tellen daarom maar voor 15% van de totale score van een leverancier in ons klassement. Voor een beter zicht op de herkomst en duurzaamheid van jouw elektriciteit kun je er de fiche van je leverancier op naslaan. Onder ‘Productiecapaciteit’ en ‘Aankoop’ vind je terug hoeveel echt groene stroom je leverancier zelf produceert of aankoopt, zonder gebruik van misleidende GOs.

Is elektriciteit van leveranciers met een hoge score duurder?

Neen, dat is een mythe. Ook de leveranciers met de beste score bieden vaak scherpe prijzen. Een vergelijking van de prijzen biedt natuurlijk een momentopname, waarbij tijdelijke promoties of speciale tarieven een ander resultaat kunnen geven – net zoals de prijs van je huidige contract mee bepaalt of je goedkoper af bent bij een leverancier met een betere score. Sinds de liberalisering van de elektriciteitsmarkt in 2003, zijn groene leveranciers echter niet duurder dan andere. Dankzij de ingebouwde prijsvergelijker krijg je meteen een overzicht van de verhouding prijs-duurzaamheid die het best bij jou past.

Vergelijk de prijzen

Hoe kunnen we de ontwikkeling van groene stroom versnellen?

Na de klimaattop in Parijs wordt steeds duidelijker dat we de omschakeling naar hernieuwbare energie nog moeten versnellen. De belangrijkste steun hiervoor moet van de overheid komen. Hernieuwbare bronnen zoals wind en zon zijn intussen zo sterk in prijs gedaald, dat ze amper nog subsidies nodig hebben. Maar door het vertragen van de kernuitstap, zaait de overheid twijfel over onze energietoekomst – terwijl een duidelijke keuze voor hernieuwbaar zou zorgen voor investeringszekerheid.

De consument speelt natuurlijk ook een rol, door te kiezen voor echt groene stroom. Het huidige systeem met garanties van oorsprong (GOs) biedt echter onvoldoende informatie om deze keuze te maken, waardoor de verbruiker zijn ondersteunende rol niet kan spelen. Met dit klassement wil Greenpeace tonen welke bedrijven hernieuwbare energie produceren en welke daar ook actief in investeren. Ook dat laatste is enorm belangrijk voor onze energietoekomst.

Ik heb een ‘100% groen’-contract afgesloten bij een leverancier die slecht scoort in jullie klassement. Moet ik van leverancier veranderen?

Een echt groene leverancier (met meer dan 15/20) investeert hiervan een (zeer) groot deel in bijkomende hernieuwbare capaciteit. Een contract voor groene stroom bij een dergelijke leverancier is dus goed voor het klimaat. Scoort je leverancier daarentegen minder dan 10/20, dan kun je beter veranderen, ongeacht de naam van je contract.

Waarom maken jullie niet ook een klassement voor gasleveranciers? Is er dan niet zoiets als groen gas?

In tegenstelling tot elektriciteit, is de productie van gas veel eenvormiger. Een uitzondering is schaliegas, dat onder meer door de grotere uitstoot van methaan een veel zwaardere klimaatimpact heeft. Investeringen in schaliegasontginning (in bijvoorbeeld de VS) worden daarom bestraft in dit klassement, maar momenteel wordt dit gas nog niet verkocht in de Europese Unie. ‘Groen’ gas is met andere woorden gewoon aardgas dat wordt groengewassen met garanties van oorsprong (GOs). Ook hier is dus belangrijk wat een leverancier met het geld van je maandelijkse gasfactuur doet.

In het klassement vind je bij elke leverancier of ze naast elektriciteit ook gas leveren. Wij raden aan om gas te kopen bij een leverancier die hoog scoort in het stroomklassement. Het is trouwens niet nodig om dezelfde leverancier te hebben voor gas en elektriciteit. Zo kun je dus overstappen op een groenere stroomleverancier ook als die geen gas levert. Let op: deze leveranciers worden niet weergegeven wanneer je in de prijsvergelijker zoekt naar een aanbod voor zowel elektriciteit als gas (dual offer).

Waarom krijgt biomassa zo’n lage duurzaamheidsscore?

Biomassa is een enorm diverse energiebron, gaande van rioolslib over landbouwafval tot houtpellets uit gezonde bomen. Ook de herkomst van de biomassa (en de impact op de lokale biodiversiteit) en de installatie waarin die verbrand wordt (denk maar aan efficiëntie, of uitstoot van schadelijke stoffen) is van groot belang. Tot slot moet ook worden nagegaan of de grondstof voor de biomassa niet op een betere manier had kunnen worden gebruikt (bijvoorbeeld meubelen in plaats van houtpellets in het geval van bomen). De onzekerheid die er vaak is over de bronnen van de biomassa, leidt ertoe dat deze energiebron minder hoog scoort dan bijvoorbeeld zonne- of windenergie.

In dit klassement maken wij onder meer onderscheid tussen kleine centrales met lokale bevoorrading van bijvoorbeeld (hout)afval en warmterecuperatie, die een vrij hoge score krijgen; en grote centrales met aanvoer van gezond hout van buiten Europa die enkel elektriciteit produceren, en die een lage score krijgen. Door het overzeese transport van houtpellets en de decennia die het duurt vooraleer de bij verbranding uitgestootte CO2 weer wordt opgenomen door nieuwe bomen, komt de klimaatlast van dergelijke grote centrales zelfs in de buurt van een steenkoolcentrale.

Andere centrales gebruiken zeer kwalitatieve feedstock, of maken gebruik van methaan dat vrijkomt bij de vergisting van organisch afval. Aangezien dit methaan een veel hoger broeikaseffect op korte termijn heeft dan CO2, beschouwen we deze technologie als positief voor het klimaat en geven we ze dus sinds dit jaar een hoge score.

Voor meer informatie over het gebruik van biomassa voor de productie van elektriciteit kun je ons rapport ‘Grenzen aan biomassa in België’ lezen.

Waarom is kernenergie geen groene stroom?

De productie van elektriciteit in de kerncentrale zelf stoot betrekkelijk weinig CO2 uit. Daarom wordt soms beweerd dat kernenergie een CO2-arme energie is. Wanneer echter alle stappen van de nucleaire keten – van de ontginning en verrijking van uranium tot de opslag van kernafval en ontmanteling van de centrales – wordt meegerekend, stoot kernenergie een stuk meer CO2 uit dan hernieuwbare bronnen zoals zonne- of windenergie. Bovendien zijn er nog tal van andere redenen waarom kernenergie niet duurzaam is, zoals het eeuwigdurende afvalprobleem waarvoor nog steeds geen oplossing bestaat.

Is een toekomst met 100% hernieuwbare energie mogelijk in België?

In de studie Our Energy Future tekenden we een Belgisch energiescenario met 54% groene stroom in 2030 uit, in lijn voor 100% hernieuwbaar tegen 2050. Een volledig duurzame energievoorziening is dus nog niet voor morgen, maar we moeten wel vandaag al beginnen. Naast inspanningen op het vlak van energie-efficiëntie zijn er stevige investeringen in de ontwikkeling van hernieuwbare energie nodig. Door te kiezen voor een leverancier die volop investeert in extra hernieuwbare capaciteit, kun jij hier ook aan bijdragen. Wanneer we onze eigen productiecapaciteit ook nog eens verbinden met bijvoorbeeld zonnepanelen in Spanje en windmolens in Denemarken, kan dit Europees energienet productiedalingen in de ene regio opvangen met overschotten elders op het continent. Zo blijft ook zonder kern- of fossiele energie het licht overal branden.

Veranderen van leverancier

Hoe kan ik veranderen van leverancier?

Veranderen van leverancier neemt slechts een paar minuutjes in beslag: dankzij onze online prijsvergelijker kan je in een paar kliks de prijzen vergelijken en je ecologische voetafdruk en het bedrag op je factuur verminderen.

Stap 1: ontdek de score van je leverancier. Minder dan 15/20 ? Ga naar stap 2! Als je leverancier meer dan 15/20 heeft gescoord, heb je de juiste keuze gemaakt, proficiat!

Stap 2: Vul dit formulier in om offertes op maat van groene elektriciteit te ontvangen.

Stap 3: Het moment is aangebroken om naar een groene leverancier over te schakelen! Het is zeer eenvoudig, zonder kosten en je kunt op elk moment switchen zonder onderbreking van elektriciteit. Je nieuwe leverancier zorgt voor alle administratieve taken in jouw plaats.

Ik wil veranderen naar een groenere leverancier maar ik kan dat niet doen op de website van Greenpeace?

Voor de prijsvergelijker werken we samen met energie-vergelijker.be, een onderneming gecertificeerd door de Creg (commissie voor de Regulering van de elektriciteit en het gas). Deze onderneming zorgt voor de updates van de prijsvergelijker zodat je over de meest recente offertes op de markt beschikt. Het zorgt ook over je verandering naar een nieuw leverancier. Om dat te verwezenlijken zorgt energie-vergelijker.be voor partnerschappen met de leveranciers. Deze laatste betalen energie-vergelijker.be uit voor zijn diensten. Tussen Greenpeace en de leveranciers bestaat dus geen enkele link. Greenpeace heeft geen financieel voordeel aan je verandering van leverancier. Als een leverancier geen partner is van energie-vergelijker.be, is het onmogelijk om rechtstreeks te switchen naar deze leverancier via onze site. In dat geval, geven we jou de link naar de inschrijvingspagina van de leverancier in kwestie waar je alle informatie vindt om te veranderen naar je gekozen leverancier.

Ik vind mijn eigen leverancier / voorkeursleverancier niet terug in de ranking op jullie website. Worden niet alle leveranciers opgenomen in de ranking?

Stroomleveranciers zijn er in alle maten en soorten, van een kleine lokale coöperatieve met enkele windmolens, over een zogenaamde trader die enkel stroom in- en verkoopt, tot de historische mastodonten met nucleaire en fossiele centrales. Om opgenomen te worden in het Greenpeace klassement van energieleveranciers, moet een leverancier echter aan een aantal criteria voldoen. Zo moet hij beschikken over een leveranciersvergunning en minstens stroom leveren aan huishoudelijke klanten. Om over voldoende gegevens te kunnen beschikken en om een eerlijke vergelijking te kunnen maken, moet de leverancier ook minstens sinds 1 januari 2017 actief zijn op de Belgische markt. Tot slot moeten gezinnen klant kunnen worden in op zijn minst een volledige regio in België (Vlaanderen, Brussel of Wallonië). Deze criteria zorgen ervoor dat verschillende leveranciers niet in deze editie werden opgenomen: Belpower verloor dit jaar verschillende vergunningen als gevolg van financiële moeilijkheden, Enovos verliet de Belgische markt in de loop van 2018 en Wase Wind levert enkel in een beperkt gebied.

Poweo, het Belgische filiaal van Direct Energie, werd overgenomen door Total. Het blijft wel aanwezig in onze ranking omdat het naast Lampiris aanwezig blijft op de Belgische markt.

Mag ik veranderen van leverancier wanneer ik wil? Is er een vervaldatum gekoppeld aan mijn contract?

Sinds 2012 mag je op elk moment veranderen van leverancier zonder opzeggingskosten! Je moet enkel de opzegtermijn respecteren die vermeld staat op je contract en in de meeste gevallen een maand duurt.

Is er een risico dat ik, tijdens het veranderen van leverancier, voor een korte periode zonder elektriciteit zou zitten?

Maak je geen zorgen, je bent te allen tijde aangesloten op het elektriciteitsnetwerk. Deze wordt ononderbroken voorzien van stroom ongeacht de leverancier waarbij je aangesloten bent. Het zal trouwens je oude leverancier zijn die je stroom levert totdat je dossier in handen wordt genomen door je nieuwe leverancier.

Mag ik een verschillende leverancier hebben voor gas en elektriciteit?

Inderdaad, je mag een verschillende leverancier kiezen voor je elektriciteit en gas. Zo kan je toch kiezen voor de groenste elektriciteitsleverancier in je regio en voor een andere voor je gas als de eerste geen gas zou leveren.

Moet ik zelf mijn contract bij mijn oude leverancier opzeggen?

Nee, je nieuwe leverancier neemt alle administratieve taken op zich.

Hangt de kwaliteit van elektriciteit af van de leverancier waar ik voor kies?

Nee, ongeacht de leverancier waar je voor kiest, wordt de kwaliteit van je elektriciteit en/of gas verzekerd door je distributiesysteembeheerder.